विभाग १: योग्य पर्याय निवडून विधाने पूर्ण करा (MCQs)**
१. भारताचे संविधान ________ या दिवशी लागू करण्यात आले, म्हणून
दरवर्षी
हा दिवस 'प्रजासत्ताक दिन' (गणराज्यदिन) म्हणून साजरा केला जातो.**
(अ) १५ ऑगस्ट १९४७ (ब) २६ नोव्हेंबर १९४९ (क) २६ जानेवारी
१९५० (ड) १५ डिसेंबर १९४६
२. ज्या देशाचा कारभार चालवण्यासाठी लागणारे नियम कोणत्याही एका
लिखित दस्तऐवजात एकत्रित केलेले नसतात, त्याला ________ संविधान
म्हणतात.**
(अ) लिखित (ब) अलिखित (क) लवचीक (ड) ताठर
३. संविधान सभेच्या मसुदा समितीचे अध्यक्ष म्हणून कोणाची निवड करण्यात
आली होती?**
(अ) डॉ. राजेंद्र प्रसाद (ब) पं. जवाहरलाल नेहरू (क) सरदार वल्लभभाई
पटेल (ड) डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर
४. संविधान सभेच्या मूलभूत हक्क व अल्पसंख्याक समितीचे अध्यक्ष
________ हे होते.**
(अ) सरदार वल्लभभाई पटेल (ब) डॉ. राजेंद्र प्रसाद (क) पं. जवाहरलाल
नेहरू (ड) डॉ. के. एम. मुन्शी
५. मसुदा समितीने तयार केलेला संविधानाचा अंतिम मसुदा संविधान सभेने
________ रोजी स्वीकारला.**
(अ) २६ जानेवारी १९५० (ब) २६ नोव्हेंबर १९४९ (क) २९ ऑगस्ट
१९४७ (ड) १५ ऑगस्ट १९४७
६. भारताच्या मूळ संविधानाचे इंग्रजी भाषेतील सुंदर हस्तलेखन
(Calligraphy) ________ यांनी केले.**
(अ) वसंत कृष्ण वैद्य (ब) आचार्य नंदलाल बोस (क) प्रेम बिहारी नारायण
रायजादा (ड) डॉ. बी. आर. आंबेडकर
विभाग २: एका वाक्यात उत्तरे लिहा**
१. प्रश्न: 'संविधान' म्हणजे काय?**
२. प्रश्न: अलिखित संविधानाचे कोणतेही एक प्रसिद्ध उदाहरण द्या.**
३. प्रश्न: स्वतंत्र भारतासाठी संविधान सभेची स्थापना कोणत्या वर्षी झाली?
**
४. प्रश्न: घटना सभा नियम समितीचे (सुकाणू समितीचे) अध्यक्ष कोण होते?
**
५. प्रश्न: डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांना 'भारतीय संविधानाचे शिल्पकार' का
म्हणतात?**
६. प्रश्न: भारताच्या मूळ संविधानाच्या इंग्रजी आणि हिंदी हस्तलिखित प्रतींची
कलात्मक सजावट कोणी केली?**
विभाग ३: योग्य जोड्या जुळवा**
| **'अ' गट (संविधान सभेतील समिती)** | **'ब' गट (समिती प्रमुख)** |
**उत्तर** |
| **१) मसुदा समिती** | (अ) पं. जवाहरलाल नेहरू | **१ - (क) डॉ.
बाबासाहेब आंबेडकर** |
| **२) संघराज्य समिती** | (ब) सरदार वल्लभभाई पटेल | **२ - (अ) पं.
जवाहरलाल नेहरू** |
| **३) मूलभूत हक्क व अल्पसंख्याक समिती** | (क) डॉ. बाबासाहेब
आंबेडकर | **३ - (ब) सरदार वल्लभभाई पटेल** |
| **४) घटना सभा नियम समिती** | (ड) डॉ. राजेंद्र प्रसाद | **४ - (ड) डॉ.
राजेंद्र प्रसाद** |
विभाग ४: ओळखा पाहू मी कोण / चूक की बरोबर**
अ) ओळखा पाहू मी कोण?**
१. **मी मूळ संविधानाचे हिंदी भाषेतील हस्तलिखित लिहिले.**
२. **मी संविधान सभेतील महाराष्ट्रातील एक महिला सदस्य होते.**
ब) चूक की बरोबर ते सांगा (चुकीचे विधान दुरुस्त करून लिहा):**
१. **अमेरिका या देशाचे संविधान अलिखित स्वरूपाचे आहे.**
२. **संविधानामुळे शासनाच्या अधिकारांवर मर्यादा पडतात आणि सत्तेचा
दुरुपयोग रोखला जातो.**
विभाग ५: थोडक्यात व सविस्तर उत्तरे लिहा**
१. प्रश्न: प्रत्येक देशाला संविधानाची गरज का असते? (कोणतीही चार कारणे
स्पष्ट करा.)**
२. प्रश्न: संविधान सभेतील मसुदा समितीच्या कामकाजाची माहिती लिहा.**
३. प्रश्न: संविधान सभेतील महाराष्ट्रातील प्रमुख सदस्यांची नावे लिहा.**