सुस्वागतम् MY SCHOOL या ब्लॉगवर आपले सहर्ष स्वागत आहे.

Showing posts with label सामाजिक शास्त्र. Show all posts
Showing posts with label सामाजिक शास्त्र. Show all posts

वैदिक संस्कृती

 

                                                    वैदिक  संस्कृती

एका शब्दात उत्तरे लिहा .

1)            वैदिक वाड्मयाची भाषा --------------

2)            विद म्हणजे -------------------

3)            गोधूम म्हणजे---------------------

4)            घराचा प्रमुख म्हणजे-------------------

5)            व्यावसायिकांच्या श्रेणीच्या प्रमुखाला म्हणत------------

6)            चार वेदांच्या ग्रंथांना काय म्हणतात ?--------------

7)            ऋग्वेदातील प्रत्येक कडव्यास काय म्हणतात ?---------

8)            वेदवाड्मयावर आधारलेली संस्कृती ------------

9)            देवांची स्तुती करण्यासाठी तयार केलेले काव्य----------

10)      अथर्व ऋषी यांचे नाव असलेला वेद ------------------रिकाम्या जागी योग्य शब्द लिहा.

1)            ----------हे आपले सर्वाधिक प्राचीन साहित्य मानले जाते .

2)            ---------------हा सर्व वेदातील मूळ ग्रंथ मानला जातो.

3)            वेदांना ---------------असेही म्हणतात.

4)            भारतीय संगीताच्या निर्मितीमध्ये -----------मोठा वाटा आहे.

5)            चार वेद, ब्राह्मणग्रंथ , आरण्यके व उपनिषदे रचण्यास सुमारे -----------वर्षाचा कालावधी लागला.

6)            वेदकालीन कुटुंब व्यवस्था --------प्रधान होती.

7)            वेद्कालीन समाजात -----------हा गळ्यातील दागिना  लोकप्रिय होता.

8)            वैदिक काळात -----------हा लोकांचा प्रमुख व्यवसाय होता.

9)            वैदिक काळात वर्ण -----------वरून ठरत असत.

10)      गुरूजवळ बसून मिळवलेले  ज्ञान म्हणजे ---------

 

जोड्या लावा

     अ गट

उत्तरे

  गट

ग्रामणी

 

संकटावर , दुःखावर करावयाचे उपचार

विश्प ती

 

यज्ञाच्या वेळी मंत्रगायन कसे करावे याचे मार्गदर्शन

नृप

 

 

ग्रामवसाहतीचा प्रमुख

भाघदुघ

 

 यज्ञविधी मध्ये कोणत्या मंत्राचे पठन केव्हा करावे याचे मार्गदर्शन

ऋग्वेद

 

ग्रामवसाहतीचा समुहाचा  प्रमुख

यजुर्वेद

 

कर गोळा करणारा अधिकारी

सामवेद

 

देवतांची स्तुती करणारी सूक्ते

अथर्ववेद

 

 

जनपदाचा प्रमुख

 

उत्तरे लिहा-

1)            वैदिक साहित्यातील विद्वान स्त्रिया--------------------------------------------------------------

2)            वेदकालीन मनोरंजनाची साधने-----------------------------------------------------------------

3)            वेदकालीन चार आश्रम-----------------------------------------------------------------------

4)            वैदिक काळातील लोकांची वस्त्रे ----------------------------------------------------------------

5)            वेदकालीन वाद्ये--------------------------------------------------------------------------

6)            वैदिक काळातील राजाचे विशेष महत्वाचे अधिकारी---------------------------------------------------

7)            वैदिक काळातील पिके----------------------------------------------------------------------

8)            वैदिक काळातील चार वर्ण--------------------------------------------------------------------

9)            वैदिक काळातील साहित्य --------------------------------------------------------------------

10)      वैदिक काळात पाळले जाणारे प्राणी--------------------------------------------------------------

11)      सध्याच्या काळातील स्त्रियांचे दागिने-------------------------------------------------------------

12)      सध्याची  मनोरंजनाची साधने------------------------------------------------------------------

13)      तुम्हाला माहित असलेली वाद्ये------------------------------------------------------------------

14)      वेदकाळातीलप राजाची प्रमुख कर्तव्ये-----------------------------------------------------------

15)      संन्यासाश्रमात मनुष्याने कसे वागावे---------------------------------------------------------------------------------------------------------

 

 

 

 

 

 

 

शिवपूर्वकालीन महाराष्ट्र - प्रश्नपेढी


शिवपूर्वकालीन महाराष्ट्र

प्रश्न-१.) शोधून लिहा.

१) कोकण किनारपट्टीवर आफ्रिकेतून आलेले लोक--------------------------

२) अमृतानुभव ग्रंथाचे रचनाकार --------------------------------------------

३) संत तुकारामांचे गाव-----------------------------------------------------------

४) भारूडांचे रचनाकार------------------------------------------------

५) बालोपासानेचे महत्त्व सांगणारे------------------------------------

६)संत एकनाथांच्या ग्रंथाचे नाव------------------------------------------

७)परगण्यातील पाटलांचा प्रमुख अधिकारी----------------------------------

८) ज्यांच्या वह्या इंद्रायणीत बुडवल्या त्या संताचे नाव --------------------------

९) पेठा वसवण्याचे व हिशेब ठेवण्याचे काम करणारा--------------------------------

१०) मराठी भाषा अन्य भाषेपेक्षा कमी नाही , हे सांगणारे संत---------------------

११) मराठीत अभंग रचना करणारे मुस्लीम संत------------------------------------

१२) स्त्री संत असणाऱ्या चोखोबांच्या पत्नी---------------------------------------

१३) परगण्यातील कुलकर्णींच्या प्रमुखाला काय म्हणतात ?------------------------

१४) समर्थ संप्रदायाचे मुख्य केंद्र असलेले ठिकाण--------------------------------

१५) ज्ञानेश्वरी ग्रंथाचे मूळ नाव-------------------------------------------------

१६) छोट्या गावाला काय म्हणतात ?------------------------------------------

१७) अनेक गावे मिळून ......................तयार होत असे.---------------------------

१८) दासबोध ग्रंथाचे कर्ते-------------------------------------------------

१९) परगण्याचे मुख्य ठिकाण---------------------------------------------

२०) वीरमाता जिजाऊंच्या आज्ञेनुसार पुण्याजवळ वसवलेली पेठ--------------------

२१) शिवाजी महाराजांच्या नावे वसवलेली पेठ------------------------------------

२२) सर्वात मोठा परगणा---------------------------------------------

२३) सर्वात छोटा परगणा----------------------------------------------

२४) ६४ गावांचा समावेश असलेला परगणा---------------------------

२५) संत चळवळीचे प्रमुख केंद्र-------------------------------------------

२६) शिखांचा प्रमुख धर्मग्रंथ------------------------------------

२७) विठ्ठलाच्या महाद्वारासमोर या संतांची समाधी आहे ---------------------------

२८) समर्थ रामदास स्वामी यांचे गाव-------------------------------------

२९) संत तुकारामांच्या शिष्यांची नावे लिहा-----------------------------------

३०) वारकरी संप्रदायातील स्त्री संतांची नावे लिहा-------------------------------------

---------------------------------------------------------------------------------------------

२)पुढील काव्यपंक्ती कोणाच्या ते ओळखा.

१) ‘ जे का रंजले गांजले | त्यांसी म्हणे जो अपुले ’ -------------------------------

२) ‘ नाचू कीर्तनाचे रंगी | ज्ञानदीप लावू जागी  ’------------------------------------

३) ‘ मराठा तितुका मेळवावा | महाराष्ट्र धर्म वाढवावा ’-----------------------------

४) ‘ कांदा मुळा भाजी | अवघी विठाई माझी ’---------------------------------------

५) ‘ जोडोनिया धन उत्तम व्यवहारे | उदास विचारे वेच करी ’---------------------

६) ‘ संस्कृत वाणी देवे केली | तरी प्राकृत काय चोरापासुनी झाली ? ’------------

७) ‘ तुका म्हणे तोचि संत | सोशी जगाचे आघात ’-----------------------------

---------------------------------------------------------------------------------------------

३) म्हणजे काय ते लिहा .

१) बुद्रुक-

२) बलुतं-

३) वतन-

४) टोपकर-

५) खुर्द-

------------------------------------------------------------------------------------------

४) थोडक्यात उत्तरे लिहा.

१) संतांनी समाजाला कोणती शिकवण दिली ?

२) दुष्काळ हे रयतेला मोठे संकट का वाटत होते ?

३) १६३० साली महाराष्ट्रात पडलेल्या दुष्काळाचे प्रजेवर कोणते परिणाम झाले ?

४) वतनदारांमुळे प्रजा का त्रासली होती ?

५) संत तुकारामांच्या अभंगाच्या वह्या नदीत का बुडवल्या गेल्या ?

---------------------------------------------------------------------------------------------

मुक्तोत्तरी प्रश्न-

·        आज समाजाला संतांची गरज आहे , असे तुम्हाला का वाटते ?

·        पंढरपूरच्या वारीविषयी माहिती मिळवा.व त्याविषयी थोडक्यात लिहा.