१. ज्या काळात लिपीचा उगम किंवा विकास झालेला नव्हता, त्या काळाला
________ काळ म्हणतात.**
(अ) ऐतिहासिक (ब) प्रागैतिहासिक (क) आधुनिक (ड) वैदिक
२. मानवाच्या इतिहासातील 'अग्नीचा शोध' कोणत्या युगात लागला?**
(अ) पुराश्मयुग (ब) मध्याश्मयुग (क) नवाश्मयुग (ड) ताम्रपाषाणयुग
३. मध्याश्मयुगात मानवाने माणसाळवलेला पहिला प्राणी कोणता ठरला?**
(अ) शेळी (ब) घोडा (क) कुत्रा (ड) बैल
४. मानवी संस्कृतीच्या इतिहासात 'शेतीचा शोध' हा महत्त्वाचा बदल कोणत्या
कालखंडात झाला?**
(अ) पुराश्मयुग (ब) मध्याश्मयुग (क) नवाश्मयुग (ड) धातूयुग
५. दळणवळण आणि व्यापार सुलभ होण्यासाठी अत्यंत उपयुक्त ठरलेल्या
'चाकाचा शोध' कोणत्या युगात लागला?**
(अ) पुराश्मयुग (ब) मध्याश्मयुग (क) नवाश्मयुग (ड) ताम्रपाषाणयुग
६. कांस्य धातूच्या ४ वस्तू (बैल, रेडा, गेंडा व हत्ती) महाराष्ट्रातील कोणत्या
उत्खनन स्थळी सापडल्या?**
(अ) इनामगाव (ब) दायमाबाद (क) जोर्वे (ड) सावळदा
विभाग २: एका वाक्यात उत्तरे लिहा**
१. 'अश्मयुग' म्हणजे काय?** २. मानवाच्या उत्क्रांतीतील प्रमुख ५ टप्पे
कोणते आहेत?**
३. पुराश्मयुगातील मानवाचे अन्न मिळवण्याचे मुख्य मार्ग कोणते होते?**
४. महाराष्ट्रातील मध्याश्मयुगीन प्रसिद्ध उत्खनन स्थळ कोणते आहे?**
५. नवाश्मयुगात शेतीची सुरुवात करण्याचे श्रेय कोणाला दिले जाते?**
६. 'ताम्रपाषाणयुग' असे नाव का पडले?**
७. महाराष्ट्रातील आद्य शेतकऱ्यांची सर्वात जुनी संस्कृती कोणती मानली जाते?**
विभाग ३: योग्य जोड्या जुळवा**
| **'अ' गट (युग / स्थळ)** | **'ब' गट (वैशिष्ट्य / शोध)** | **उत्तर** |
| **१) पुराश्मयुग** | (अ) चाकाचा शोध व तांब्याचा वापर | **१ - (क)
अग्नीचा शोध व ओबडधोबड हत्यारे** |
| **२) मध्याश्मयुग** | (ब) शेतीचा शोध व स्थिर गाव-वसाहती | **२ - (ड)
सूक्ष्म हत्यारे व कुत्रा माणसाळवणे** |
| **३) नवाश्मयुग** | (क) अग्नीचा शोध व ओबडधोबड हत्यारे | **३ - (ब)
शेतीचा शोध व स्थिर गाव-वसाहती** |
| **४) ताम्रपाषाणयुग** | (ड) सूक्ष्म हत्यारे व कुत्रा माणसाळवणे | **४ - (अ)
चाकाचा शोध व तांब्याचा वापर** |
विभाग ४: चूक की बरोबर ते सांगा (चूक असल्यास दुरुस्त करून लिहा)**
१. पुराश्मयुगातील मानवाने शेती करण्यास सुरुवात केली होती.**
२. कुत्र्याला माणसाळवणारा मानव हा मध्याश्मयुगातील होता.**
३. दायमाबाद येथे दोन मडक्यांची तोंडे जोडून लहान मुलांचे दफन करण्याची
पद्धत आढळली.**
४. हिमालयात राहणाऱ्या गूढ व केसाळ प्राण्याला/हिममानवाला दंतकथेनुसार
'यती' म्हणतात.**
विभाग ५: थोडक्यात उत्तरे लिहा**
**१. पुराश्मयुग, मध्याश्मयुग आणि नवाश्मयुग यांतील मानवी जीवनातील
फरक स्पष्ट करा.**
*
२. ताम्रपाषाणयुगाची प्रमुख वैशिष्ट्ये कोणती?**
३. महाराष्ट्रातील प्रमुख ताम्रपाषाणयुगीन उत्खनन स्थळांची माहिती द्या.**